Bedrijfsbezoek en huiszoeking ACM

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is de opvolger van de Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa en houdt zich bezig met de handhaving van de Mededingingswet. Indien er aanwijzingen bestaan dat een onderneming bij een overtreding van de Mededingingswet betrokken is of is geweest kan de ACM besluiten tot een inval. Het ‘bezoek’ komt in de regel als een complete verrassing. Waar kunt u op rekenen?

Recht op juridische bijstand

U heeft het recht om u tijdens het bedrijfsbezoek juridisch te laten adviseren. Het is verstandig om onmiddellijk nadat u bekend bent met het onderzoek van de ACM telefonisch contact op te nemen met een advocaat. Als u zelf geen advocaat heeft, staat onze contactpersoon u graag te woord.

De ACM gunt u een redelijke tijd om te bewerkstelligen dat uw advocaat ter plaatse aanwezig is alvorens feitelijk wordt begonnen met de uitoefening van bevoegdheden. De tijd die u wordt gegund is afhankelijk van de omstandigheden. Tijdens het wachten op de komst van een advocaat wenst de ACM meestal wel maatregelen te treffen om de verwijdering van gegevens en bescheiden te voorkomen.

Legitimatie

Zorg dat alle bezoekende ambtenaren zich legitimeren. Maak een kopie van de getoonde legitimatiebewijzen, of noteer de naam en functie van alle ambtenaren die zich melden. Deze zijn verplicht zich te legitimeren wanneer u daar om vraagt.

Wat kan u verwachten?

Tijdens het bezoek maakt de ACM gebruik van verschillende wettelijke bevoegdheden, zoals (1) het betreden van elke plaats, (2) het inzien van zakelijke administratie en (3) het afnemen van verklaringen.

Het betreden van bedrijfspanden en woningen.

In principe mag de ACM alle plaatsen betreden, zoals bedrijfspanden en alle ruimtes in panden,
winkels en auto’s. De ACM mag tevens woningen betreden met een machtiging van de rechtercommissaris (artikelen 55 en 56 Mw).

Het inzien van zakelijke administratie.

De ACM bekijkt uw zakelijke administratie in principe op de plaats waar u deze informatie heeft opgeslagen, bijvoorbeeld op uw eigen kamer of uw secretariaat, maar bijvoorbeeld ook in het archief. Relevante documenten worden ter plekke gescand. Dit geldt niet voor digitale informatie, zoals informatie die staat opgeslagen op computers, servers, mobiele telefoons of bijvoorbeeld USB-sticks. Van dit soort gegevensdragers maakt de ACM een digitale kopie. Ook wordt aan de hand van de inhoud van de computers onderzocht of bepaalde gegevensdragers eerder werden aangesloten en uw medewerking bij het ter beschikking stellen van deze gegevensdragers wordt verlangd.

Medewerkingsplicht

U bent verplicht uw medewerking te verlenen aan de ambtenaren van de ACM. Stel u professioneel op gedurende het gehele bedrijfsbezoek. Het is in het belang van uw onderneming om zoveel als redelijkerwijs mogelijk is mee te werken aan het bedrijfsbezoek. Overtreding van de medewerkingsplicht kan worden gesanctioneerd met een boete van maximaal € 450.000,– of 1% van de omzet van uw onderneming indien dit hoger is dan € 450.000,–.

Zwijgrecht

Als sprake is van een redelijk vermoeden van overtreding van de Mededingingswet, gelden
de cautieplicht en het zwijgrecht. De cautieplicht betekent dat de ambtenaar degenen die
namens de onderneming bij het onderzoek zijn betrokken op het zwijgrecht moet wijzen.

Het zwijgrecht betekent dat de onderneming geen belastende verklaring tegen zichzelf
hoeft af te leggen over de overtreding die wordt onderzocht. Dit zwijgrecht komt in
beginsel alle personen binnen de onderneming toe en dus niet alleen de civielrechtelijke
vertegenwoordigers. Dit betekent echter niet dat u helemaal geen vragen meer hoeft te
beantwoorden. Het zwijgrecht is geen vrijbrief om het verstrekken van belastend
materiaal te weigeren. Documenten en andere informatiedragers moeten op verzoek van
de ambtenaren worden afgegeven.

Let op. In een sanctiebesluit van 10 november 2009 (zaaknummer 6719) heeft de NMa een ex-werknemer die zich op het zwijgrecht beriep een boete van € 100.000,00 opgelegd wegens het niet voldoen aan de verplichting tot medewerking.

Beleidsregels Clementie

Bij bedrijfsbezoeken die worden afgelegd in het kader van kartelonderzoeken zal de ACM u ter informatie een afschrift overhandigen van de zogenaamde Beleidsregels Clementie. Met deze beleidsregels biedt de ACM karteldeelnemers de mogelijkheid zich te melden bij de ACM met bewijsmateriaal tegen het kartel en mee te werken aan een reeds gestart onderzoek. Afhankelijk van de omstandigheden kan de clementieaanvrager hiervoor immuniteit voor een boete krijgen dan wel een boetevermindering.

Indien u vragen hebt over de ACM of andere mededingingsrechtelijke onderwerpen, neemt u dan contact op met onze contactpersoon.

Print deze pagina Print deze pagina

Nederlandse Orde van Advocaten Official partner of Erasmus School of Law