Vragen over Alimentatie

Dit artikel behandelt een aantal veel gestelde vragen over alimentatie.


Wat is alimentatie?

In Nederland onderscheidt men twee soorten alimentatie; kinderalimentatie en partneralimentatie. Kinderalimentatie is een financiële bijdrage in de verzorging en opvoeding van uw kinderen. Partneralimentatie is een financiële bijdrage die na echtscheiding verschuldigd is door de meest kapitaalkrachtige ex-partner om de andere ex-partner in levensonderhoud te voorzien.


Wanneer is kinderalimentatie verschuldigd?

De niet-verzorgende ouder dient een bijdrage voor de verzorging en opvoeding van de minderjarige kinderen te voldoen aan de ouder die de zorg voor de kinderen op zich heeft genomen. In principe is altijd kinderalimentatie verschuldigd totdat het kind 18 jaar wordt, mits de alimentatieplichtige ouder financieel in staat is om een bijdrage te voldoen. Ook nadat het kind meerderjarig wordt, is een bijdrage verschuldigd indien het kind studeert of niet in eigen levensonderhoud kan voorzien. In dat geval duurt de alimentatieplicht voort totdat het kind 21 jaar wordt.


Hoe wordt kinderalimentatie vastgesteld?
Er zijn twee manieren waarop de kinderalimentatie kan worden vastgesteld. De eerste is dat de ouders in overleg met de echtscheidingsadvocaat een bedrag aan alimentatie bepalen en dit in een echtscheidingsconvenant vastleggen.

Als men er in onderling overleg niet uit komt, dan wordt de kinderalimentatie door de rechter vastgesteld. De rechter volgt bij bepaling van de alimentatie landelijke richtlijnen, de Trema-normen. Een vast percentage van het inkomen van beide ouders tijdens het huwelijk wordt geacht aan de kinderen te worden besteed. Dit bedrag wordt ook wel de behoefte van het kind genoemd. Is eenmaal de behoefte van het kind bepaald, dan wordt gekeken in hoeverre de niet verzorgende ouder financieel in staat is om dit bedrag te betalen (draagkracht).


Hoe wordt partneralimentatie vastgesteld?

Partneralimentatie kan net als kinderalimentatie in onderling overleg tussen partijen worden vastgesteld. Partijen kunnen zelfs overeenkomen om geheel van partneralimentatie af te zien.

Komen partijen er niet uit, dan zal de rechter een bedrag aan partneralimentatie vaststellen. De vaststelling van partneralimentatie geschiedt, conform landelijk vastgestelde richtlijnen (de Trema-normen), door een vergelijking te maken van de behoefte van de ex-partner die alimentatie vraagt/ behoeft en de mate waarin de andere ex-partner financieel in staat is om de bijdrage te betalen (draagkracht). De uiteindelijk vast te stellen alimentatie is altijd een balans tussen de behoefte van de ene partij en de draagkracht van de ander.


Wanneer eindigt de verplichting tot betaling van partneralimentatie?

Bij huwelijken die minder dan vijf jaar hebben geduurd en waaruit geen kinderen zijn geboren, is de alimentatieplicht gelijk aan het aantal jaren dat het huwelijk heeft geduurd. Dus: als partijen na drie jaar huwelijk scheiden én kindloos zijn, duurt de alimentatieplicht maximaal drie jaar. Bij huwelijken die langer dan vijf jaar hebben geduurd en alle huwelijken waaruit kinderen zijn geboren, bedraagt de alimentatieplicht maximaal 12 jaar.

De alimentatieplicht eindigt altijd zodra de ex-partner die alimentatie ontvangt met een ander in het huwelijk treedt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen. De alimentatieplicht kan ook tussentijds eindigen wanneer de ex-partner die alimentatie ontvangt op een gegeven moment een zodanig hoog inkomen gaat verwerven dat er geen behoefte meer is aan alimentatie.


Is de plicht tot betaling van partneralimentatie altijd beperkt tot 12 jaar?

Nee. In drie gevallen geldt een uitzondering op deze regel.

  • Partijen kunnen overeenkomen dat de alimentatieplicht langer zal voortduren.
  • De wet limitering alimentatie geldt pas sinds 1 juli 1994. Alle voordien uitgesproken echtscheidingen vallen onder het oude regime dat uitging van een langere alimentatieplicht. Betaalt u al langer dan 15 jaar alimentatie? Raadpleeg dan een advocaat omtrent de mogelijkheden van beĆ«indiging van de alimentatieplicht via een gerechtelijke procedure.
  • De wet kent een uitzondering op de maximale alimentatieduur indien de ex-partner die alimentatie ontvangt in ernstige financiële problemen zou komen door beëindiging van de alimentatie. Te denken valt aan gevallen waarbij de ex-partner invalide is of om andere redenen niet in eigen onderhoud kan voorzien. In dat geval kan de alimentatieduur bij rechterlijke uitspraak worden verlengd. Een verzoek tot verlenging van de alimentatieduur moet binnen drie maanden na het einde van de looptijd van de alimentatie bij de rechtbank zijn ingediend. Nadien kan geen aanspraak meer op verlenging worden gedaan.


Mijn ex-partner betaalt de alimentatie niet. Wat moet ik doen?

Voor het innen van achterstallige alimentatie is door de overheid het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) in het leven geroepen. Als uw ex-partner een betalingsachterstand in de afgelopen zes maanden heeft opgelopen, dan neemt het LBIO de inning voor u over. Dit kost u niets, de kosten worden op uw ex-partner verhaald. Voorwaarde is wel dat de alimentatie bij rechterlijke uitspraak is bepaald. Voor meer informatie, raadpleeg de website van het LBIO.


Wanneer wordt de alimentatie geïndexeerd?

Wanneer partijen niet anders zijn overeengekomen, wordt de alimentatie jaarlijks per 1 januari geïndexeerd aan de hand van het loonindexcijfer. Dit geldt zowel voor alimentatie vastgesteld bij gerechtelijke beslissing als voor onderling tussen partijen overeengekomen alimentatie bedragen. Als de indexering niet wordt voldaan, dan kunt u bovenomschreven incassomaatregelen nemen.


Kan eenmaal vastgestelde alimentatie worden gewijzigd?

Ja, wijziging is zowel mogelijk ten aanzien van rechterlijke uitspraken als afspraken die in onderling overleg tot stand zijn gekomen. De rechter kan onder meer tot wijziging overgaan wanneer de omstandigheden van een van de partijen zodanig wijzigt dat het onredelijk zijn om het oude alimentatieniveau te handhaven. Te denken valt aan het wegvallen van het inkomen van de alimentatieplichtige partij (verminderde draagkracht) of juist een inkomensverhoging bij degene die alimentatie ontvangt (verminderde behoefte).


Is ook na beëindiging van een geregistreerd partnerschap alimentatie verschuldigd?

Ja, ook na ontbinding van een geregistreerd partnerschap is in principe alimentatie verschuldigd.


Is alimentatie fiscaal aftrekbaar?

Kinderalimentatie is gedeeltelijk aftrekbaar wanneer de maandelijks te betalen alimentatie meer bedraagt dan een door de fiscus vastgesteld normbedrag. Betaalde partneralimentatie is volledig in Box I aftrekbaar als persoonsgebonden aftrek. Voor meer informatie, raadpleeg de website van de Belastingdienst.

Informatie
Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact op met onze contactpersoon van de praktijkgroep personen- en familierecht.

Voor het maken van een afspraak of het verkrijgen van nadere informatie over echtscheiding, alimentatie of omgangsregelingen, kunt u contact opnemen met onze contactpersoon op het gebied van het personen- en familierecht.

Gefinancierde rechtsbijstand

Kijk voordat u een advocaat raadpleegt altijd of u misschien in aanmerking komt voor door de overheid gesubsidieerde rechtsbijstand. U kunt dan terecht bij een in het verlenen van gesubsidieerde rechtsbijstand gespecialiseerde echtscheidingsadvocaat, die samen met u een zogeheten toevoeging kan aanvragen. Een toevoeging geeft u, afgezien van een kleine eigen bijdrage, recht op gratis rechtsbijstand. De staat betaalt de verdere kosten van uw advocaat. Om te beoordelen of u voor een toevoeging in aanmerking komt, raadpleeg de website van de Raad voor Rechtsbijstand.

Print deze pagina Print deze pagina

Nederlandse Orde van Advocaten Official partner of Erasmus School of Law