Nieuws: eigen advocaat kiezen met rechtsbijstandsverzekering | Veel gestelde vragen

Het Europese Hof van Justitie deed op 7 november 2013 een interssante uitspraak over de vrije advocaatkeuze. Verzekerden met een rechtsbijstandverzekering kunnen voortaan zelf kiezen of ze hun zaak willen laten behandelen door medewerkers van de rechtsbijstandsverzekeraar of door een advocaat van hun eigen keuze.

Tot nu toe was het zo dat rechtsbijstandsverzekeraars de meeste geschillen laten behandelen door eigen medewerkers, die geen advocaat zijn. Pas als er een belangenconflict is, staan verzekeraars vrije advocaatkeuze toe. De uitspraak is dus een interessant nieuws voor rechtszoekenden. In dit artikel worden een aantal veel gestelde juridische vragen beantwoord.

Ik heb een rechtsbijstandverzekering: wat zijn de gevolgen voor mij?

Veel rechtsbijstandsverzekeraars (zoals DAS, ARAG, SRK etc.) hebben in de polis bepaald dat juridische kwesties in eerste instantie door hun eigen medewerkers zullen worden behandeld. Ook als het tot een procedure komt zullen de eigen medewerkers de zaak zoveel mogelijk behandelen. U kunt nu van de rechtsbijstandsverzekeraar verlangen dat u een advocaat van uw eigen keuze mag inschakelen op hun kosten.

Wat is het voordeel van vrije advocaatkeuze?

Het voordeel is dat u een onafhankelijke advocaat van uw eigen keuze kunt inschakelen. Het kan zijn dat u zich in een procedure liever laat bijstaan door een advocaat dan door een medewerker van de rechtsbijstandsverzekeraar. Dat kan zijn omdat het een advocaat is die bij u in de buurt is gevestigd, waar u goede ervaring mee heeft, die u is aanbevolen door vrienden of bekenden of die specifieke deskundigheid heeft op het juridische terrein waar uw geschil over gaat. Een procedure kan ingrijpende gevolgen hebben. Het is dan belangrijk dat u het gevoel hebt dat u wordt bijgestaan door een deskundige waar u zelf voor gekozen hebt.

Waar komt deze uitspraak vandaan?

De uitspraak is een antwoord op de prejudiciële vragen die door de Hoge Raad aan het Europese Hof waren gesteld, naar aanleiding van een zaak tussen een verzekerde en zijn rechtsbijstandverzekeraar. De verzekerde wilde dat de rechtsbijstandsverzekeraar hem zou toestaan om een door hem zelf gekozen advocaat in te schakelen in een “kennelijk onredelijk ontslag”-procedure. De rechtsbijstandsverzekeraar zou dan de kosten van die advocaat moeten vergoeden. De rechtsbijstandsverzekeraar stond toe dat de verzekerde een procedure zou beginnen, maar vond dat hij daarbij  gebruik moest maken van de medewerkers van de verzekeraar of dat hij anders zelf de kosten van een advocaat zou moeten dragen.advocaat

De verzekerde werd in kort geding en in hoger beroep in het ongelijk gesteld. De rechter oordeelde dat het recht op vrije advocaatkeuze onder een rechtsbijstandverzekering in dit geval niet aan de orde was omdat er in dergelijke ontslagprocedures geen verplichting bestaat om een advocaat in te schakelen. Een medewerker van de rechtsbijstandverzekeraar kan dan ook bij de kantonrechter optreden.

De Hoge Raad legde twee vragen voor aan het Europese Hof over de uitleg van een Europese richtlijn waarin onder andere van alles over rechtsbijstandsverzekeringen is geregeld. In die richtlijn en in de Wet Financieel toezicht, waarmee de bepalingen van de richtlijn in ons nationale recht zijn ingevoerd, staat dat in een rechtsbijstandsovereenkomst moet zijn bepaald dat een verzekerde het recht heeft om zelf een advocaat of andere bevoegde deskundige te kiezen als de belangen van de verzekerde in een gerechtelijke of administrateve procedure moeten worden behartigd. Het Europese Hof heeft nu geoordeeld dat de richtlijn zo moet worden uitgelegd dat de vrije advocaatkeuze niet alleen geldt in procedures waarin verplicht een advocaat moet worden ingeschakeld, maar ook voor die procedures waarin dat niet verplicht is, zoals procedures bij de kantonrechter of bestuursrechter.

Vanaf wanneer gaat dit gelden?

De uitspraak gaat over de uitleg van recht dat nu al geldt. In principe betekent dit, dat de uitleg van het Europese Hof ook per direct effect heeft op de manier waarop het recht zal worden uitgelegd.

Wat gaan de rechtsbijstandverzekeraars nu doen?

De verzekering moet natuurlijk nog wel kostendekkend zijn. Als de kosten aan de uitgave-kant omhoog gaan valt te verwachten dat de verzekeraars de premies zullen verhogen. Een andere mogelijkheid is dat de advocaatkosten tot een bepaald maximum zullen worden vergoed of dat er een bepaald maximum uurtarief gehanteerd gaat worden. Daarvoor moeten de polissen wel worden aangepast.

Is dit goed nieuws voor advocaten?

Waarschijnlijk wel. Zij kunnen nu eerder ingeschakeld worden door mensen die een rechtsbijstandsverzekering hebben, maar die toch hun eigen advocaat willen kiezen, in plaats van te worden bijgestaan door een medewerker van de verzekeraar. Zelfs als verzekeraars zouden besluiten de polis aan te passen en een bepaalde limiet aan de kosten stellen, zullen er genoeg advocaten geïnteresseerd zijn om de zaak aan te nemen. Door de recente verhoging van de competentiegrens van de kantonrechter (van EUR 5.000 naar EUR 25.000) konden verzekeraars veel meer werk in-house laten doen door hun eigen medewerkers. Mogelijk komt er door deze uitspraak nu weer wat werk de kant van de advocaten op.

Staat uw vraag er niet bij?

Stuur uw vraag per mail aan onze contactpersoon. Bij voldoende belangstelling voor het antwoord wordt de vraag toegevoegd.

 

Print deze pagina Print deze pagina

Nederlandse Orde van Advocaten Official partner of Erasmus School of Law