Platter & Dikker

Het in oktober 2011 op de markt gebrachte boek 'Platter & dikker' bevat zo'n zestig foto's van, u raadt het al, platte en dikke mensen.

En wat nu als u één van die mensen bent? U staat pontificaal afgebeeld, leunend tegen een motorfiets. Uw geheel ontblote armen, het zichtbare deel van uw borst en gelaat zijn vrijwel geheel getatoeëerd. Het bijschrift bij de foto luidt: "Harley Davidson-dag in Rotterdam".

Coverfoto Platter & Dikker

Op de achterkant van het boek is de volgende tekst opgenomen:

Wat is er mis in Nederland? De nieuwe rijken etaleren als nooit tevoren hun bezittingen, obesitas is de nieuwe volksziekte en agressie en geweld zijn normale aspecten van het dagelijks leven.
'De nieuwe mens is overal. Hij is dikker. Hij praat harder en vlugger maar niet duidelijker. Hij steekt zijn middelvinger op, hij is eerder bereid een medemens uit te schelden, op zijn gezicht te slaan. Hij zal iedereen laten weten dat hij hier op aarde is. Respect!'

In een dubbelessay nemen journalist H.J.A. Hofland en fotograaf Roel Visser de excessen van de welvaart onder de loep. Hofland schetst de contouren van de Nieuwe Mens die sinds een halve eeuw in de westerse samenleving tot ontwikkeling is gekomen. Zijn constateringen stemmen niet vrolijk. Roel Visser ging met zijn Leica naar voetbalvelden, snackbars, eerstehulpposten, Miljonair Fairs en strandtenten, en maakte verontrustende foto's.

Platter & dikker is een confronterend boek over heb- en vraatzucht, over hufterigheid, agressie, consumentisme en exhibitionisme.

H.J.A. Hofland is journalist en columnist. Hij werd uitgeroepen tot Journalist van de Eeuw en ontving dit jaar de P.C. Hooftprijs.

Roel Visser is fotograaf. Hij won diverse internationale prijzen en werd drie maal bekroond door de Zilveren Camera. Eerder publiceerde hij de fotoboeken De jaren negentig (1992), Zorg in Nederland (1994) en Hier in Holland (2000).

De persoon die dit overkwam was onaangenaam verrast en vorderde in kort geding een publicatieverbod. Zijn vordering werd in twee instanties afgewezen. De rechter oordeelde als volgt.

Allereerst stelt de rechter vast dat de persoon in kwestie op zichzelf geen bezwaren heeft tegen publicatie van de foto. Door zich pontificaal op de openbare Harley Davidson-dag te vertonen en zijn zwaarlijvigheid en zijn tatoeages als het ware in volle glorie te etaleren voor het daar aanwezige publiek, kon hij in redelijkheid verwachten dat hij, niet tersluiks maar in alle openheid, gefotografeerd zou worden.

De rechter noemt hier twee belangrijke criteria. Heimelijk gemaakte foto's zullen minder snel toelaatbaar zijn en hetzelfde geldt voor foto's die bijvoorbeeld op een besloten feest zijn genomen.

De man die op de foto stond had met name bezwaar tegen de context waarin zijn portret is gepubliceerd. Hij vond het onplezierig en slecht voor zijn goede naam en wilde gewoon niet voorkomen in een confronterend boek over heb- en vraatzucht, hufterigheid, agressie, consumentisme en exhibitionisme.

Dat is een begrijpelijk standpunt, maar het weegt te licht. In beide instanties oordeelt de rechter dat het belang van degene die zich op een voor het publiek vrij toegankelijke plaats op een opvallende wijze manifesteert (en er kennelijk geen bezwaar tegen heeft om op die wijze gezien en gefotografeerd te worden) over het algemeen niet zal opwegen tegen het belang van diegene die de foto wil gebruiken ter illustratie van een aan die wijze van manifestatie gewijde beschouwing, ook indien deze beschouwing kritisch van aard is.

Het boek mag dus in de handel blijven en de man dient de proceskosten in twee instanties te voldoen. Inclusief de eigen kosten gaat het om een bedrag waarvoor waarschijnlijk nog net geen tweedehands Harley Davidson gekocht kan worden, maar je komt een heel eind.

Uitspraken:
Rechtbank Amsterdam 24 november 2011, LJN BU5796
Gerechtshof Amsterdam 15 mei 2012, LJN BW5768

Zie ook:

Print deze pagina Print deze pagina

Nederlandse Orde van Advocaten Official partner of Erasmus School of Law