Ontruiming van kraakpanden

Wat te doen als woonruimte, kantoorruimte of bedrijfsruimte gekraakt is?

Ook nu kraken inmiddels een strafbaar feit is, kan de eigenaar of andere rechthebbende zoals een huurder bij leegstand van woonruimte, kantoorruimte of bedrijfsruimte op een gegeven moment worden geconfronteerd met krakers. Deze betreden zonder toestemming het pand en gaan het in de regel vervolgens als woonruimte gebruiken. Vaak zijn er gerechtelijke stappen nodig om de krakers uit het pand te laten verwijderen. Dé manier om krakers uit het pand te laten verwijderen is door middel van een procedure in kort geding. Het enkele feit dat de rechthebbende niet wil dat er krakers zitten (en dat de kraak dus onrechtmatig is), is in het algemeen echter niet voldoende om in kort geding een vonnis tot ontruiming van krakers te krijgen. Er zal een bijzonder belang in het geding moeten zijn, dat bovendien ook nog eens voldoende spoedeisend dient te zijn. In een bodemprocedure zal overigens, volgens vaste rechtspraak, nog steeds sprake moeten zijn van "voldoende belang" bij de ontruiming.

Ontruimings-kortgeding

In kort geding weegt de rechter de belangen van de eigenaar af tegen die van de krakers. Omstandigheden die worden meegewogen zijn onder andere:

- de tijd dat een pand al leegstaat (hoe langer de eigenaar wacht, des te lastiger het wordt om de rechter te overtuigen);
- gevaarzetting door krakers (dit zal vooral op bedrijventerreinen meewegen, zeker als zich bijvoorbeeld zware industrie in de directe omgeving bevindt);
- in hoeverre de krakers overlast veroorzaken;
- het belang van de eigenaar om op korte termijn over een pand te beschikken;
- of een pand nog te verzekeren is door de eigenaar (dit geldt met name voor bedrijfsruimte die door krakers als woonruimte wordt gebruikt);
- wat er ter plaatse mag volgens het bestemmingsplan;
- maar bijvoorbeeld ook of het voor de krakers makkelijk is om elders passende woonruimte te vinden.

Daarnaast kan nog met vele andere argumenten rekening worden gehouden, zowel van de kant van de eigenaar als van de kant van de krakers. Inmiddels is natuurlijk een veelgehoord argument, dat sprake is van een voortdurend strafbaar feit. Over dat laatste argument blijken rechters in de praktijk echter verschillend te oordelen.

Belangenafweging door de rechter

De belangenafweging is de ene keer in het voordeel van de eigenaar, de andere keer in het voordeel van de krakers. Zo moest de Voorzieningenrechter te Zutphen onlangs beslissen over een bedrijfspand dat door de gemeente werd gebruikt als opslag voor diverse spullen. Als verdere gronden voor ontruiming voerde de gemeente aan dat zij het pand wil gaan gebruiken voor brandweeroefeningen, en dat daarvoor geen andere locatie beschikbaar is, en dat het pand op termijn wordt gesloopt. De rechter laat de belangenafweging in het voordeel van de krakers uitvallen, om de volgende redenen.

- ten eerste bieden de krakers de gemeente gelegenheid om spullen te halen en te brengen.
- ten tweede is onvoldoende gebleken dat binnen de gemeente geen enkele andere locatie zou zijn voor brandweeroefeningen.
- verder is de gemeente al jaren aan het onderhandelen over verkoop en sloop van het pand, zonder concrete invulling aan die plannen te geven, en zonder de benodigde bestemmingsplanwijziging door te voeren.

Om die redenen heeft de gemeente geen spoedeisend belang om nu op korte termijn het pand leeg ter beschikking te krijgen, zeker nu de krakers hebben toegezegd vrijwillig het pand te verlaten zodra de bestemmingsplanwijziging is doorgevoerd.

Ontruiming wel toegewezen

In een zaak die recent aan de Voorzieningenrechter van de Rechtbank Maastricht werd voorgelegd, viel de belangenafweging niet in het voordeel van de krakers uit. In die zaak was sprake van een huurder, die een gedeelte van een pand niet gebruikte. In dat gedeelte kwamen vervolgens krakers te zitten. De eigenaar van het pand had de huurder gesommeerd onmiddellijke actie te nemen tegen deze krakers, en de huurder aansprakelijk gesteld voor alle te lijden schade als gevolg van het kraken. Alleen al hierom heeft de huurder groot belang bij ontruiming. De krakers hebben slechts aangevoerd dat zij op korte termijn geen andere woonruimte ter beschikking hebben, zonder daarvan enig bewijs aan te bieden. Ook het feit dat het pand al meer dan een jaar leeg stond, betekent op zichzelf genomen niet dat daarom gekraakt mag worden. Al met al dienen de krakers daarom het pand te verlaten.

Informatie

Kernkamp Advocaten behandelt zowel kort gedingen als bodemprocedures die als doel hebben om krakers te verwijderen. Uit het bovenstaande volgt dat het van belang is dat de juiste argumenten op goed onderbouwde wijze aan de rechter worden overgebracht. Indien u overweegt om een pand te laten ontruimen of indien u nadere informatie wenst naar aanleiding van dit artikel, bijvoorbeeld over de mogelijkheden in uw concrete geval, dan kunt u contact opnemen met onze contactpersoon.