Ambtenaren treden over het algemeen in dienst van de overheid op basis van een aanstellingsbesluit. Net zoals de procedure van indiensttreding bij een ambtenaar anders is dan bij een ‘gewone’ werknemer, zo is ook het ontslag anders geregeld.
De wijze waarop het dienstverband van een ambtenaar wordt beëindigd, verschilt naar gelang er sprake is van een tijdelijk of vast dienstverband. Hieronder wordt kort ingegaan op de verschillende wijzen van ontslag bij een tijdelijke of een vaste aanstelling.
Tijdelijke dienst
De aanstelling in tijdelijke dienst is verder onder te verdelen in de aanstelling in tijdelijke dienst voor bepaalde tijd en die voor onbepaalde tijd. Kenmerk van een aanstelling voor bepaalde tijd is dat het dienstverband van rechtswege eindigt op het tijdstip dat in het aanstellingsbesluit is bepaald. De aanstelling eindigt dus op dat moment zonder dat een nader besluit van de werkgever is vereist. Er staat voor de ambtenaar tegen deze wijze van ontslag geen bezwaar of beroepsprocedure open. De weigering van het bestuursorgaan om het dienstverband om te zetten in een vaste aanstelling kan echter wel als een besluit worden gezien en dus ook worden aangevochten.
Als in het aanstellingsbesluit voor bepaalde tijd een vast tijdsduur is opgenomen, dan is tussentijds ontslag in principe niet mogelijk. Is echter slechts een maximum termijn, zoals twee jaar, voor de aanstelling in een besluit opgenomen, dan is tussentijds ontslag wel weer mogelijk. Of in een concreet geval tot tussentijds ontslag mag worden besloten, zal echter afhangen van het geldend rechtspositiereglement.
Voor de beëindiging van een aanstelling in tijdelijke dienst voor onbepaalde tijd is altijd een apart besluit van de werkgever vereist. Dit besluit kan door middel van een bezwaar en beroep procedure bij de bestuursrechter worden aangevochten.
Vaste dienst
Het ambtenarenrecht kent een gesloten stelsel van ontslaggronden. Dit betekent dat alleen ontslag kan worden verleend op de gronden die zijn opgenomen in het voor de ambtenaar geldend rechtspositiereglement. Voor ambtenaren in dienst van de rijksoverheid is dit het Algemeen Rijksambtenarenreglement (ARAR).
Enkele van de meest voorkomende vormen van ontslag zijn:
Ontslag op eigen verzoek
Een ambtenaar kan formeel gezien zelf geen ontslag nemen. Hij of zij dient aan het bevoegde gezag te vragen of hem ontslag kan worden verleend. Dit verzoek is echter een formaliteit. Het ontslag moet op verzoek in principe altijd worden verleend. Er moet wel een opzegtermijn van tussen de één en drie maanden in acht worden genomen
Functioneel Leeftijdsontslag (FLO)
Functioneel leeftijdsontslag geldt voor ambtenaren in fysiek zware beroepen, zoals politie. Het FLO ontslag is een speciale regeling waarbij functioneel leeftijdsontslag FLO kan worden verleend. Deze regeling houdt in dat de ambtenaar wordt ontslagen bij het bereiken van een bepaalde leeftijd. Na het verlenen van FLO- ontslag ontvangt de ambtenaar een zogeheten FLO-uitkering om zijn inkomen tot zijn pensioengerechtigde leeftijd aan te vullen.
>Ontslag wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd
Net als bij een gewone arbeidsovereenkomst kan de ambtenaar bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd worden ontslagen. In tegenstelling tot het FLO-ontslag is het echter niet verplicht om de ambtenaar bij het bereiken van deze leeftijd te ontslaan.
Ontslag wegens reorganisatie
Er zijn bij ontslag wegens reorganisatie drie mogelijkheden:
Bij ontslag wegens reorganisatie gelden bepaalde procedureregels om de belangen van de ambtenaar bij de reorganisatie te beschermen. Zo moet overleg worden gevoerd met de ondernemingsraad en wordt de werkgever verplicht onderzoek in te stellen naar de mogelijkheid om de ambtenaar een andere passende functie te bieden. Pas wanneer er geen passende functies voorhanden zijn of als de ambtenaar de nieuwe functie weigert te aanvaarden kan tot ontslag worden besloten.
Ontslag wegens ziekte
Na 24 maanden ziekte kan de ambtenaar in principe worden ontslagen. Voordat tot ontslag kan worden overgegaan moet de werkgever wel een herplaatsingsonderzoek doen. De criteria van dit onderzoek veranderen naar gelang de duur van de ziekte. De procedure tot ontslag kan niet eerder worden gestart dan na 18 maanden ziekte.
Functioneel Ontslag
Het is ook mogelijk dat de ambtenaar wordt ontslagen wegens functionele ongeschiktheid wanneer de werkgever van oordeel is dat de ambtenaar onbekwaam of ongeschikt is voor de werkzaamheden. Zo kan het onvoldoende bezitten van leidinggevende kwaliteiten ongeschiktheid voor een bepaalde functie opleveren. Ook het gedrag van de ambtenaar kan in bepaalde gevallen tot ongeschiktheid leiden, zoals een ziekenverzorger die een onvoldoende hulpvaardige instelling blijkt te hebben. De ongeschiktheid moet aan de hand van concrete feiten en omstandigheden door de werkgever worden vastgesteld.
De ongeschiktheid mag niet zijn oorsprong vinden in ziekte van de ambtenaar. In dat geval dient de procedure van ontslag bij zieke te worden gevolgd.
Ontslag op andere gronden
Sommige regelingen kennen ook een soort vangnetregeling om in gevallen, die niet binnen de andere ontslagcategorieën te vatten zijn, toch tot ontslag te kunnen overgaan. Het ontslag op andere gronden wordt vaak gebruikt bij arbeidsconflicten of de zogeheten onverenigbaarheid van karakters. Er kan sprake zijn van een conflict tussen leidinggevende en de ambtenaar of tussen collega’s onderling waardoor samenwerking wordt bemoeilijkt of zelfs niet meer mogelijk is.
In principe dient bij ontslag wegens onverenigbaarheid van karakters een financiële regeling te worden getroffen voor de ambtenaar. De hoogte hiervan kan afhangen van de duur van het dienstverband, de leeftijd en de mate van schuld die de ambtenaar aan de verstoorde arbeidsverhouding heeft.
Slot
Het is mogelijk om zelf bezwaar aan te tekenen tegen ontslagbesluiten van de werkgever. Recent onderzoek heeft echter uitgewezen dat de kans van slagen van dergelijke procedures aanzienlijk wordt verhoogd wanneer men zich door een advocaat laat bijstaan. Ons kantoor kan u bij de ingewikkelde ontslagproblematiek begeleiden, maar ook, indien u de procedure zelf wenst te voeren, bijstaan bij het opstellen van bezwaarschrift en dergelijke.
Indien u nadere informatie wenst naar aanleiding van dit artikel, dan kunt u contact opnemen met de contactpersoon van de praktijkgroep arbeidsrecht en ambtenarenrecht.
Print deze pagina
Contactpersoon:
Babise de Laive
E-mail: babise.delaive@kernkamp.nl
T: 010 411 6471
F: 010 413 6923
Kernkamp Advocaten
E-mail: info@kernkamp.nl
Bezoekadres:
Veerkade 5d
3016 DE Rotterdam
Nederland
Postadres:
Postbus 23317
3001 KH Rotterdam
Nederland
